Þrátt fyrir að hitamælar hafi verið notaðir í klínískri notkun í hálfa öld tók uppfinning þeirra og þróun næstum þrjár aldir. Fyrsti hitamælirinn var beint, mjótt, stigað glerrör, lokað í annan endann með kúlulaga peru og opið í hinum endanum, sökkt í vatni. Þegar umhverfishitinn breyttist verulega breyttist vatnsborðið í glerrörinu einnig. Hins vegar, vegna þess að vatnið sem notað var í tilrauninni var útsett fyrir andrúmsloftinu, varð hækkun og fall vatnssúlunnar í glerrörinu ekki aðeins fyrir áhrifum af hitastigi heldur einnig af loftþrýstingi, sem gerði það ónákvæmt. Til að leysa þetta vandamál var áfengi notað í stað vatns, sem varð til þess að hitamælir var óáreittur af loftþrýstingi. Þetta var fyrst notað af prófessor Santorio, ítalskum lækni, til að mæla líkamshita manna. Tíu árum síðar skipti ítalska akademían út áfengið fyrir kvikasilfur til að búa til aðra tegund hitamælis. Síðan þá hefur þessi tegund hitamælis verið mikið notaður við klíníska greiningu.
Árið 1867 endurbætti Dr. Albert frá London, Englandi, hitamælinn út frá eiginleikum og þörfum mannlegrar notkunar og bjó til hitamæli sérstaklega til að mæla líkamshita manna og dýra. Þetta markaði hina raunverulegu fæðingu hitamælisins, sem hefur verið notaður síðan. Með þróun nútímavísinda og tækni hafa hitamælar einnig gengið í gegnum stöðuga uppfærslu.
Árið 1984 þróaði lækningatækjahönnuður í Finnlandi þægilegri og nákvæmari rafeindahitamæli.
Í ljósi mengunar af völdum kvikasilfurs í hefðbundnum kvikasilfurshitamælum, auk viðkvæmni þeirra, skaðsemi fyrir mannslíkamann og langan mælitíma, nota mörg sjúkrahús nú rafræna hitamæla. Þetta sannar að frammistaða rafrænna hitamæla er mjög nálægt því sem kvikasilfurshitamæla. Nýir snjallir rafrænir hitamælar hafa umtalsverða kosti umfram hefðbundna kvikasilfurshitamæla hvað varðar stöðugleika, samfellu og mælitíma og er nákvæmni þeirra sambærileg við hefðbundna kvikasilfurshitamæla.
